Lot, Spread, Commission และ Swap: ต้นทุนที่ EA ต้องรู้
เวลาตรวจ Expert Advisor หรือ EA หลายคนเริ่มจากคำถามว่า “กำไรเท่าไร” แต่ก่อนหน้านั้นควรถามว่า EA เปิด position ด้วยปริมาณเท่าไร จ่ายส่วนต่าง Bid/Ask อย่างไร มี commission หรือไม่ และถ้าถือข้ามรอบคิดราคา มี swap แบบใด ต้นทุนเหล่านี้ขึ้นกับ symbol, contract specification, broker และประเภทบัญชี จึงไม่ควรใช้ตัวเลขจากบัญชีหนึ่งไปสรุปแทนอีกบัญชีหนึ่ง
บทความนี้อธิบายคำศัพท์และ checklist สำหรับอ่านข้อมูลใน MT5 โดยอ้างอิงเอกสาร MetaTrader ทางการและเอกสาร MQL5 ไม่ใช่การคำนวณต้นทุนของ broker รายใดรายหนึ่ง และไม่ได้บอกว่า EA หรือค่า lot ใดเหมาะกับบัญชีของผู้อ่าน
Lot คือปริมาณของดีล ไม่ใช่ระดับความเสี่ยงที่ตายตัว
ในหน้าส่งคำสั่งของ MT5 คำว่า Volume แสดงปริมาณคำสั่งเป็น lot เอกสาร MetaTrader ระบุว่า volume ที่มากขึ้นทำให้ potential profit หรือ loss ตามการเคลื่อนไหวของราคาเปลี่ยนไป และมีผลต่อ margin ที่กันไว้สำหรับ position ด้วย
อย่างไรก็ตาม lot เดียวกันอาจไม่ได้มีมูลค่าหรือความเสี่ยงเท่ากันทุก symbol เพราะ Symbol Specification มีค่า Contract size, Margin currency, Profit currency, Tick size และ Tick value ของตัวเอง ดังนั้นการเห็น EA ตั้ง 0.10 หรือ 1.00 lot ไม่เพียงพอที่จะบอกว่าเสี่ยงกี่เปอร์เซ็นต์ของบัญชี
MT5 ยังมีเงื่อนไข volume ของ symbol ได้แก่ Minimal volume, Maximal volume และ Volume step ค่าเหล่านี้เป็นข้อจำกัดในการส่งดีล ไม่ใช่คำแนะนำว่าควรใช้ lot เท่าไร หาก EA ส่งปริมาณที่ไม่ตรงกับ min, max หรือ step ของ symbol อาจถูกปฏิเสธหรือทำงานไม่ตรงกับที่ผู้พัฒนาออกแบบไว้
Spread คือช่องว่างระหว่าง Bid และ Ask
MetaTrader อธิบายว่า Spread คือความแตกต่างระหว่างราคา Bid และ Ask ใน Market Watch ถ้า spread เป็นแบบลอยตัว หน้าสเปกของ symbol จะระบุว่าเป็น floating spread และค่า spread ใน specification แสดงเป็น points
ในเชิงโครงสร้าง EA ที่เปิด Buy จะเกี่ยวข้องกับ Ask ตอนเข้า ขณะที่การปิดหรือการประเมินบางกรณีใช้ราคาฝั่งตรงข้ามตามประเภท position นั่นทำให้ spread เป็นต้นทุนของการข้ามช่องว่างราคา ไม่ควรดูเฉพาะกราฟ Last หรือราคาที่เห็นโดยไม่ตรวจ Bid/Ask และหน่วย point ของ symbol
ข้อควรระวังคือ spread อาจเปลี่ยนตามช่วงเวลา สภาพคล่อง และเงื่อนไขของ broker เอกสารทางการจึงเป็นแนวทางให้ตรวจข้อมูลของ symbol ที่กำลังใช้งาน ไม่ใช่หลักฐานว่าค่า spread จะคงที่ในทุก tick หรือทุกบัญชี
Commission เป็นกฎเรียกเก็บของ symbol และ broker
Commission ไม่ใช่ค่าที่ MetaTrader กำหนดเป็นตัวเลขเดียวสำหรับทุกตลาด เอกสาร MetaTrader ระบุว่า commission อาจถูกคิดทันทีหลัง execution หรือสะสมเป็นรายวัน/รายเดือนแล้วตัดผ่าน balance deal ตามการตั้งค่าของ broker
เอกสาร MQL5 ของ SymbolInfoCommissions() อธิบายว่ากฎ commission ของ financial instrument อาจกำหนดเป็นเงิน, points, เปอร์เซ็นต์, เปอร์เซ็นต์ของกำไร หรือคำนวณตาม volume, turnover, deal value และช่วงของ profit ได้ นอกจากนี้กฎยังแยกได้ว่าเรียกเก็บตอนเข้า ตอนออก หรือตอนเข้าและออก รวมถึงใช้กับ Buy, Sell หรือทั้งสองฝั่ง
เพราะฉะนั้นข้อความว่า “บัญชีนี้ไม่มี commission” หรือ “ค่าคอมมิชชันเท่ากับจำนวนหนึ่งต่อ lot” ใช้เป็นข้อสรุปทั่วไปไม่ได้ เว้นแต่จะมีเอกสารของ broker, ประเภทบัญชี และ symbol ที่ระบุเงื่อนไขเดียวกันอย่างชัดเจน
Swap คือค่าใช้จ่ายหรือเครดิตจากการถือ position ข้ามรอบ
ใน Symbol Specification ของ MT5 จะมี Swap long สำหรับ Buy และ Swap short สำหรับ Sell พร้อม Swap type ซึ่งบอกหน่วยหรือวิธีคำนวณ เช่น points, base currency, margin currency, deposit currency หรือเปอร์เซ็นต์ตามราคาของ symbol
เอกสาร MetaTrader ยังระบุว่า Swap rates มีตัวคูณแยกตามวัน และอาจมีวันที่คิด rollover สามเท่า ตัวอย่างในเอกสารเป็นเพียงการอธิบายหลักการของ multiplier ไม่ใช่อัตราของ broker หรือ symbol ที่ผู้อ่านใช้งานอยู่
ดังนั้น EA ที่ดูเหมือนเปิดและปิดเร็วอาจมี swap ต่ำหรือไม่มี swap ในช่วงเวลานั้น แต่ไม่ควรสรุปจากชื่อกลยุทธ์ ต้องตรวจว่าถือ position ผ่านรอบใด ใช้ swap mode แบบใด และมีเงื่อนไขวัน rollover อย่างไร
อ่านข้อมูลต้นทุนจาก MT5 ตรงไหน
เริ่มจาก Market Watch แล้วคลิก Specification ของ symbol ที่ต้องการศึกษา ข้อมูลที่ควรจดไว้มี Contract size และ Profit/Margin currency; Minimal volume, Maximal volume และ Volume step; Spread และสถานะ floating spread; Swap type, Swap long, Swap short และวัน rollover; รวมถึง Execution, filling, stops level และ trade mode
Checklist ตรวจ EA ก่อนตีความผลการทดสอบ
หนึ่ง ตรวจว่า EA ใช้ lot คงที่ หรือปรับตาม equity, contract size, tick value และระยะ Stop Loss หากเป็น fixed lot ต้องไม่แปลงเป็นเปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงโดยไม่มีข้อมูลบัญชีและ specification ของ symbol
สอง ตรวจ min, max และ step ก่อนส่งคำสั่ง ค่า volume ต้องสอดคล้องกับข้อจำกัดของ symbol หาก source ไม่ตรวจหรือ normalize volume ให้บันทึกเป็นจุดที่ต้องทดสอบใน environment ที่ได้รับอนุญาต
สาม ตรวจว่า spread filter ใช้หน่วยอะไร บาง EA ใช้ points บาง EA ใช้ pips หรืออ่าน Bid/Ask โดยตรง ต้องเทียบกับ digits และ SYMBOL_POINT ของ symbol อย่าเทียบตัวเลขข้าม symbol โดยไม่ตรวจหน่วย
สี่ ตรวจ commission จากบัญชีและ symbol จริง อย่าเติมค่า commission ใน spreadsheet หรือ backtest จากความจำ หาก broker คิดแบบเป็น tier, per deal, per volume, turnover หรือคิดตอนปิด position ต้องบันทึกวิธีคิดให้ตรงกับเงื่อนไขจริง
ห้า ตรวจ swap แยก Buy/Sell และวัน rollover อย่าดูเฉพาะค่า swap long หรือค่าเดียว ตรวจ swap mode, swap short และตัวคูณรายวันด้วย โดยเฉพาะ EA ที่อาจถือ position นานกว่าหนึ่งรอบ
หก แยกต้นทุนออกจากผลของกฎเข้าออก เมื่ออ่านผลการทดสอบควรแยกให้ได้ว่าผลลัพธ์เปลี่ยนจาก signal, spread, commission, swap, slippage, execution หรือข้อมูลราคา ไม่ควรใช้ผลรวมช่อง Profit เพียงช่องเดียวเพื่ออธิบายว่า logic ของ EA ดีหรือไม่ดี
ตัวอย่างการบันทึกข้อมูลโดยไม่แต่งตัวเลข
แทนที่จะเขียนว่า “ต้นทุนของ EUR/USD คือจำนวนเงินเท่านี้” ให้บันทึกเป็นชุดข้อมูลที่ตรวจย้อนกลับได้ เช่น symbol, account type, contract size, volume min/max/step, spread type, swap mode, swap long/short, commission rule, เวลาอ่านข้อมูล และชื่อ broker ที่เป็นเจ้าของเงื่อนไข
ถ้าไม่มีข้อมูล commission หรือ swap จาก symbol/account ที่กำลังศึกษา ให้เขียนว่า “ยังไม่พบข้อมูลในหลักฐานรอบนี้” ไม่ควรเติมเลขจาก broker อื่น เพราะจะทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเป็นต้นทุนสากลของ MT5 ทั้งระบบ
สิ่งที่บทความนี้บอกได้และบอกไม่ได้
บทความนี้บอกความหมายของ lot, spread, commission และ swap ตามเอกสาร MetaTrader/MQL5 และเสนอจุดตรวจสำหรับ EA ได้ แต่ไม่สามารถบอกต้นทุนของบัญชีใดบัญชีหนึ่งโดยไม่มี symbol specification และเงื่อนไข broker ที่ตรงกัน
รอบนี้ไม่ได้เปิด MetaEditor หรือ MT5 ไม่ได้อ่านบัญชีของผู้ใช้ ไม่ได้ส่งคำสั่งซื้อขาย ไม่ได้ Compile และไม่ได้เปิด Strategy Tester จึงไม่มีผล Backtest, Demo หรือ Live และไม่มีตัวเลขกำไร, win rate, drawdown หรือ profit factor ของ EA ใดให้รายงาน
แหล่งอ้างอิง
คำเตือนความเสี่ยง
ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อการศึกษาและการวิเคราะห์ ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนเฉพาะบุคคล และไม่รับประกันผลกำไร
ความคิดเห็น